Rynek pracy IT – kiedy bańka pęknie?

  • today pt, 21 Paź 2022
„Myślę o przebranżowieniu. Zostanę programistą” – echo tych słów coraz częściej i głośniej wybrzmiewa na rynku pracy. Zapotrzebowanie na specjalistów z branży IT stale rośnie. Coraz wyższe płace zachęcają ludzi do zmian, a globalna cyfryzacja daje nadzieję, że ten stan rzeczy będzie trwać wiecznie. Mogłoby się wydawać, że branża informatyczno-technologiczna to jedyna słuszna droga zatrudnienia, a rynek IT jest bańką niezdolną do napełnienia. Ale… czy na pewno? Czy masowe szkolenia i przebranżowienia nie wypełnią luki zbyt szybko? I jaki wpływ na wynagrodzenia w sektorze IT może mieć masowy „boom” na tę branżę?

Zmiany na rynku pracy rynek pracy IT

Postęp technologiczny i globalna cyfryzacja przyczyniają się do nieustannych zmian na rynku pracy, często wywołując obawy. Trudno się dziwić, niemal w każdym przedsiębiorstwie produkcyjnym można zauważyć proces zastępowania pracowników zautomatyzowaną technologią. Innowacyjne linie produkcyjne i inteligentne roboty skutecznie zastępują pracę ludzkich rąk. I tak – dla fizycznych pracowników, którzy boją się zmiany, jest to niebezpieczny proces. Łatwo zrozumieć obawy człowieka zatrudnionego od lat w tej samej firmie, który niemalże z dnia na dzień zostaje bez pracy. Ale czy zmiany rozpatrywane w długiej perspektywie i z globalnego punktu widzenia są dla nas – ludzi – zagrożeniem?

Z badań „Future of skills. Employment in 2030[1] – przeprowadzonych przez fundację Nesta, ekspertów z Oxford Martin School i lidera edukacji Pearson – wynika, że:

  • 10% osób wykonuje obecnie zawód, na który zapotrzebowanie będzie rosło,
  • 70% ludzi wykonuje zawód, którego sposób wykonywania się zmieni (ale wciąż będzie istnieć),
  • aż 20% pracowników ma pracę, którą w całości zastąpią roboty.

Analizując dane z badań, można wysnuć wnioski, że obawy pracowników są uzasadnione. Jednak warto dołożyć do tego jeszcze jedną cegiełkę. Według raportu „The future of employment: how susceptible are jobs to computerisation[2] wynika, że aż ponad 60% obecnych dzieci w przyszłości będzie pracować w zawodach, które jeszcze nie powstały.

Globalna cyfryzacja odpowiedzialna za bezrobocie?

Próbując odpowiedzieć na pytanie, jakie zmiany przyniesie globalna cyfryzacja oraz czy będą one korzystne dla ludzi, konieczna jest wnikliwa analiza różnych raportów i statystyk. Biorąc pod uwagę wyniki różnych badań, można wysnuć wniosek, że miejsc zatrudnienia nie zabraknie, zmieni się jedynie rodzaj wykonywanej pracy. Znacznie spadnie poziom zatrudnienia pracowników fizycznych, ale jak pokazują badania firmy consultingowej Korn Ferry[3], w sektorze TMT do 2030 roku na świecie zabraknie aż 4 milionów specjalistów. Cyfrowa transformacja ma miejsce nie tylko w zakładach produkcyjnych, ale również w urzędach, szkołach i na uczelniach, w sektorze marketingu, a nawet w sektorze rolniczym.

Branża IT na celowniku

Według prognoz do 2030 roku ma brakować kilka milionów specjalistów TMT (od technologii, komunikacji i mediów). W tym gronie znajdują się również pracownicy z branży IT. Ogromny popyt na fachowców z tego sektora i wysokie zarobki sprawiają, że rośnie coraz bardziej zainteresowanie branżą informatyczną. Coraz głośniej wybrzmiewa echo słowa „przebranżowienie”, co potwierdzają badania przeprowadzone na polskich respondentach przez szwedzką firmę Evolution[4]. Okazuje się, że aż 24% Polaków myśli o zmianie branży na IT. Powstaje coraz więcej kursów i szkoleń z programowania, na rynku pojawiają się juniorzy pragnący spróbować swoich sił w nowym zawodzie. Czy fakt, że niemal co czwarty Polak pragnie i/lub będzie pracować w branży IT, nie zwiastuje szybkiego wypełnienia braków kadrowych?

Czy perspektywa w branży IT w Unii Europejskiej jest optymistyczna?

Jeszcze kilka lat temu prognozy Unii Europejskiej nie były zbyt optymistyczne. Zakładano, że do 2020 roku w krajach UE może brakować nawet miliona specjalistów z branży IT. Tymczasem według raportu DESI 2020 w całej Unii Europejskiej brakowało około 600 tysięcy programistów. Pozwala to wysnuć wnioski, że branża IT radzi sobie lepiej z uzupełnianiem braków kadrowych, niż zakładano. Z pewnością miały na to wpływ zwiększony popyt na kierunki informatyczne i techniczne wśród młodzieży, a także masowe przebranżowienia. Pomimo tego, że braki kadrowe w sektorze IT nie są tak duże jak zakładano, sytuacja wciąż jest krytyczna. Najnowszy raport DESI[5] szacuje, że obecnie w Unii Europejskiej jest zaledwie 9 milionów specjalistów ds. technologii informacyjno-komunikacyjnych z potrzebnych 20 milionów w 2030 roku. Dostępni specjaliści nie są w stanie rozwiązać bieżących problemów kadrowych, ani tym bardziej wypełnić przyszłej luki.

Sytuacja specjalistów branży IT w Polsce

Poziom cyfryzacji w Polsce rośnie – to właśnie Polska wraz z Grecją i Włochami odnotowały najlepszą poprawę wyników DESI. Wiąże się to z rosnącym zapotrzebowaniem na specjalistów w branży IT. Niestety, jak pokazują dane z Ministerstwa Edukacji i Nauki (dawniej Ministerstwa Edukacji i Szkolnictwa Wyższego), od 2014 roku każdego roku kierunki informatyczne kończy około 12-14 tysięcy absolwentów. Chociaż zainteresowanie branżą stale rośnie, niż demograficzny daje o sobie znać. Rosnące zainteresowanie zagranicznych korporacji naszymi specjalistami od IT i problemy związane z niżem demograficznym pozwalają przypuszczać, że braki kadrowe w Polsce będzie coraz trudniej wypełnić. Obecnie brakuje u nas około 50 tysięcy specjalistów powiązanych z branżą IT.

Jak wynika z badań Grupy Pracuj[6], na przestrzeni roku (od pierwszego półrocza 2021 r. do pierwszego półrocza 2022 r.) liczba ofert pracy związanych z kompetencjami cyfrowymi wzrosła o 51%. Biorąc pod uwagę dynamiczny proces cyfryzacji, rosnące zapotrzebowanie na specjalistów i konkurencję z zagranicznego rynku, można wyciągnąć wnioski, że rynek IT jeszcze przez bardzo długi czas pozostanie rynkiem pracownika.

Sytuacja finansowa w branży IT

Zapotrzebowanie na specjalistów IT stale rośnie i nic nie wskazuje na to, aby w najbliższych latach to się zmieniło. Szacuje się, że rynek IT w latach 2021-2026 wzrośnie o 4,8%. Eksperci wskazują, że to właśnie niedosyt fachowców z sektora informatycznego odpowiada za wysokie zarobki w branży IT. Czy w najbliższym czasie wynagrodzenie specjalistów od IT spadnie?

Nic na to nie wskazuje. Wręcz przeciwnie, tendencja jest raczej wzrostowa. Z opracowania Grafton Recruitment[7] wynika, że średnie wynagrodzenie w branży IT od IV kwartału 2019 roku do IV kwartału 2021 wzrosło o 13,6%. Jak z kolei pokazuje inny raport płacowy Antal, średnie miesięczne wynagrodzenie specjalistów i managerów z branży IT wynosi 18 843 zł i wzrosło względem roku ubiegłego aż o 4785 zł[8]. Niewiele wskazuje na to, iż rozwój branży IT zwolni.

Potrzeba lat, aby wykształcić lub przebranżowić osoby, które nasycą zapotrzebowanie rynku. Dla osób pracujących lub dopiero podejmujących pracę w IT to bardzo dobra prognoza.


Źródło:

[1] Future of skills. Employment in 2030, [dostęp: 21.10.22]

[2] The future of employment: how susceptible are jobs to computerisation, dostęp [21.10.22]

[3] The Global Talent Crunch 2018 / Korn Ferry

[4] Platform Evolution Raport 2019, Perspektywa CIO + Perspektywa Ekspertów

[5] raport DESI, dostęp [21.10.22]

[6] Kompetencje cyfrowe kluczową szansą i wyzwaniem rynku pracy, dostęp [21.10.22]

[7] It Salary Report 2021 / Grafton Recruiment

[8] Raport płacowy Antal, lipiec 2022

Zobacz podobne

Rekrutacja juniorów w branży IT

Dynamiczny rozwój cyfryzacji, rosnące zapotrzebowanie na specjalistów z branży informatycznej i technologicznej oraz wysokie zarobki w IT sprawiają, że zawody związane z sektorem IT wydają się jedyną słuszną drogą zatrudnienia. Coraz więcej osób myśli o przebranżowieniu. Z jednej strony może to pomóc załatać dziurę na rynku pracy, z drugiej zaś na rynek wkracza coraz więcej osób z niskimi kwalifikacjami. W jaki sposób rekrutować juniorów, aby zatrudniać najbardziej wartościowych kandydatów? 

Jakie wewnętrzne działania employer brandingowe są atrakcyjne dla programistów?

„Zmieniam pracę” – to zdanie, którego pracodawcy z sektora IT boją się zdecydowanie najbardziej. Trudno się dziwić. Sektor informatyczny to rynek pracownika. Zapotrzebowanie na pracowników IT jest znacznie wyższe niż ich dostępność na rynku pracy. Firmy mają problem z obsadzeniem braków kadrowych, często z powodu niepełnej załogi zmuszane są do odmowy realizacji projektów. Dlatego równie ważne, co znalezienie specjalisty, jest jego zatrzymanie w firmie. Jakie działania podjąć, aby programista nie chciał odejść? Sprawdź, jaką rolę w utrzymaniu pracownika ma employer branding i czy daje on gwarancję, że dobrze „zaopiekowany” specjalista zostanie w firmie na lata.

IT to nie tylko programiści!

Gdyby zapytać przypadkową, niezwiązaną z branżą IT osobę, czym zajmuje się ten sektor, zapewne usłyszelibyśmy odpowiedź – programowaniem. Tymczasem branża technologii informacyjnej obejmuje nie tylko programowanie, ale również inżynierię komputerową, cyberbezpieczeństwo i systemy informacyjne. Za każdym projektem stoi wielu specjalistów skupionych na innych zagadnieniach. Śmiało można powiedzieć, że branża IT nie istniałaby również bez UX i UI designerów. Dowiedz się, czym się oni zajmują, jak wygląda ich praca i  dlaczego są niezbędnym ogniwem w realizowaniu projektów.

Gwiazdy na pokładzie – jak zachęcić pracowników do bycia ambasadorami marki pracodawcy?

Ponoć podczas rekrutacji kandydat ma 10 sekund, aby „zrobić wrażenie” na rekruterach… Okazuje się jednak, że działa to w obie strony, zwłaszcza w przypadku tych zawodów, które są najbardziej pożądane na rynku. Szczególnie dociekliwi są specjaliści z branży IT. Firmy pragnące zatrudnić fachowców z sektora informatycznego muszą więc nieustannie dbać o wizerunek swojego przedsiębiorstwa. Employer branding w branży informatyczno-technicznej jest bardzo ważny. W jaki sposób podnieść wartość firmy? Jak wykorzystać potencjał drzemiący w pracownikach i w jaki sposób zwiększyć ich zaangażowanie nie tylko w życie firmy, ale również promocję przedsiębiorstwa na zewnątrz?