Eksperci Kompendium HR polecają: Czy coaching to pytania bez odpowiedzi?

Jedni o nim marzą, inni się z niego śmieją. Coaching należy obecnie do najbardziej kontrowersyjnych profesji. Na czym właściwie polega ta forma rozwoju osobistego? W czym może nam pomóc? Kto jest coachem, a kto nim nie jest? I przede wszystkim, czy warto coachingu spróbować?

Kiedy mówię znajomym, że zajmuję się coachingiem, słyszę często: „Świetnie, powiedz mi, co mam robić!”. Są zaskoczeni, gdy odpowiadam bez wahania: „Nie powiem”. Odpowiadam tak nie dlatego, że jestem złośliwy, tylko dlatego, że inna jest istota coachingu.

Coachu, jak żyć?

Coach nie udziela rad. Nie jest doradcą ani mentorem. Jest przewodnikiem. Co to oznacza? Pomaga inicjować działania, które prowadzą do celów wybieranych przez klienta czy klientkę. Dlatego właśnie coach przede wszystkim zadaje pytania.

Pytania, które mają zainspirować do refleksji. Do samodzielnego szukania rozwiązań. Podczas sesji nierzadko stosuje się konkretne narzędzia, które pomagają poszerzyć perspektywę, otworzyć nowe możliwości. „Coach jest towarzyszem, który tworzy bezpieczną a zarazem otwartą przestrzeń. Człowiek ma wtedy możliwość spotkać się sam ze sobą i pozwolić sobie na autentyczność” – mówi dr Lidia D. Czarkowska, dyrektor Centrum Coachingu i Mentoringu na Akademii Leona Koźmińskiego. Podczas spotkania z coachem uruchamia się proces zmiany. To, co najważniejsze, dzieje się pomiędzy sesjami.

Zasady coachingu w pigułce

Czego można, prócz dogłębnych pytań, spodziewać się na sesjach coachingu? Czym kieruje się coach w swojej pracy? Jakie podejście jest tu istotne? Spróbuję podsumować je w kilku słowach kluczach.

PRZYSZŁOŚĆ. Coaching jest zawsze nakierowany na przyszłość. To odróżnia go od pomocy psychologicznej, w której często szuka się przyczyn stanu obecnego w przeszłości.

ZASOBY. Klient czy klientka ma wszelkie zasoby, aby osiągnąć swój cel. Zadaniem coacha jest po prostu pomóc zasoby te wydobyć i uczynić z nich pożytek. I to klient lub klientka ten pożytek definiuje – nie coach. „Coach nie ocenia klienta, przyjmuje go takim, jaki jest. Akceptacja staje się fundamentem zmiany” – podkreśla dr Lidia Czarkowska.

ZMIANA. Zmiana w życiu jest pewna i nieuchronna; coach pomaga przez nią przejść. Proces zmiany może dokonywać się na różnych poziomach, takich jak choćby nabycie nowych umiejętności – ale najczęściej dotyczy głębokich przekonań i wartości.

SPOJRZENIE CAŁOŚCIOWE. Coaching to spojrzenie holistyczne. Poszczególne obszary naszego życia nie są samotnymi wyspami; sprawy prywatne wpływają na zawodowe i odwrotnie. Ponadto, jednostka funkcjonuje w systemie; jest zawsze, choćby pośrednio, częścią jakiejś grupy – zespołu czy całej organizacji. Dlatego nierzadko coach pracuje w tym samym czasie ze wszystkim członkami systemu podczas sesji grupowych i indywidualnych.

Dla kogo?

Świadomość skuteczności coachingu szczególnie powszechna jest w dużych organizacjach. „Największa grupa klientów to menedżerowie zarządzający na wysokim szczeblu” – mówi Bożena Wujec, coach specjalizująca się w projektach międzykulturowych.

Badania PricewaterhouseCoopers wykonane w 64 krajach z udziałem ponad 2000 badanych dowiodły, że klienci coachingu odczuwają poprawę w wielu kluczowych obszarach. Spośród badanych 80% stwierdziło wzrost pewności siebie; 73% uznało, że lepiej funkcjonują w relacjach z innymi; u 72% poprawił się poziom kompetencji komunikacyjnych, zaś u 71% – kompetencji interpersonalnych; w opinii 70% badanych wzrosła ich wydajność w pracy, a zdaniem 67% badanych – równowaga życia zawodowego i osobistego. Poprawa była na tyle znacząca, że – jak wykazała analiza – inwestycja w coaching zwróciła się w 68% przypadków, ale to nie koniec: w 19% firm zwrot ten okazał się 50-krotny lub większy. Statystycznie firma może się spodziewać 7-krotnego zwrotu nakładów finansowych poniesionych na coaching.

Część klientów decyduje się również na coaching indywidualny. Można znaleźć coachów specjalizujących się w pracy z parami, zajmujących się wszystkimi obszarami życia lub skoncentrowanych na jednym aspekcie, na przykład osiągnięciach sportowych czy zdrowym odżywianiu.

Poganiacz szczurów? Hola, hola!

W styczniu tego roku na antenie TVP nadano odcinek programu „Świat się kręci” pod znamiennym tytułem „Coaching – szarlataneria czy sposób na zmianę życia?”. Zaproszony do studia profesor Zbigniew Nęcki stwierdził, że „coach to poganiacz szczurów”, a „coachowie są produktem tego paskudnego stylu antyhumanistycznego”. Pokazuje to, że nawet w świecie nauki brakuje pełnego zrozumienia, czym jest profesjonalny coaching.
„Coaching jako usługa w Polsce jest w fazie wzrostu” – uważa Bożena Wujec – „i niezrozumienie jego istoty to książkowy element tej fazy. W Europie Zachodniej coaching jest w fazie dojrzałej i społeczeństwo, media oraz świat biznesu i edukacji doskonale wiedzą, co to jest”. „Uwagę mediów przyciągają kontrowersje i skandale. Jednak prawdziwy, profesjonalny coaching opiera się na przestrzeganiu kodeksu etycznego, który w centrum stawia dobro klienta i wysoką jakość coachingowej relacji. Od 2008 roku, czyli od ośmiu lat, odkąd istnieje Centrum Coachingu, współpracując z International Coach Federation Polska, European Mentoring and Coaching Council i Izbą Coachingu budujemy profesjonalne środowisko. Publikujemy artykuły naukowe, organizujemy międzynarodowe konferencje i seminaria, bezpłatne spotkania otwarte, by dzielić się najlepszymi praktykami i nieść standardy etyczne” – dodaje dr Lidia Czarkowska.

Zajęcie coacha figuruje w klasyfikacji zawodów i specjalności, a osoby profesjonalnie zajmujące się coachingiem podlegają kontroli organizacji udzielających certyfikacji, a także znanej z psychoterapii procedurze superwizji.

Wykształcenie, doświadczenie i chemia

„Do coachingu ludzi doprowadza inspiracja, desperacja albo tęsknota” – mówi dr Lidia Czarkowska. Inspiracja, gdy dana osoba chce osiągać cele i spełniać marzenia. Desperacja, gdy doświadcza trudności, czy nawet poważnego kryzysu, i szuka z nich wyjścia. Tęsknota, gdy poszukuje sensu, zastanawia się, jaki nowy kierunek nadać swojemu życiu.

Załóżmy, że znajdujesz się w jednej z tych sytuacji i dochodzisz do wniosku, że warto skorzystać z pomocy coacha. Co możesz teraz zrobić? Jak wybrać właściwą osobę? Szukając coacha dla siebie warto zwrócić uwagę na jego czy jej wykształcenie, kursy doszkalające, a także dotychczasowe doświadczenie. Można też zasięgnąć języka u osób, które już korzystały z takiej pomocy lub znajdowały ją dla swoich klientów czy pracowników.
Dokonując wyboru coacha warto kierować się tak zwaną chemią, bo trzeba dobrze się z kimś czuć, żeby pozwolić mu sobie pomóc. „Klient dobiera sobie właściwego coacha. To jest kluczowy aspekt, aby znaleźć osobę, która klientowi pasuje” – tłumaczy Bożena Wujec. Na rynku panuje jednak dużo nieporozumień, bo jak mówi dr Lidia Czarkowska – „Pojawiła się moda na coaching i wiele osób podpina się pod to pojęcie. Bycie trenerem czy mówcą motywacyjnym, nie umniejszając oczywiście tym profesjom inspirującego wkładu w rozwój człowieka, to zdecydowanie nie jest bycie coachem”.

AUTOR ARTYKUŁU Tomasz Nalewajk
Psycholog, kołcz, marketingowiec, ojciec. Współzałożyciel kolektywu trenersko-kołczingowego Multiprops. Jego hobby to życie. Chce zrobić doktorat, ale słyszał, że to mordęga.

Zobacz podobne

Ciekawy benefit? Auto w abonamencie!

Prywatna opieka medyczna, karty sportowe, owoce w biurze – firmy prześcigają się w pomysłach na to, jak być atrakcyjnym pracodawcą. Jeśli naprawdę chcesz wyróżnić się na rynku, zaproponuj swoim pracownikom dofinansowanie do wynajmu samochodu.

Najgorszym benefitem jest ten, o którym nikt nie wie! Skuteczna komunikacja benefitów w firmie

Benefity to dziś ważny temat w każdej komercyjnej organizacji. Szefowie HR świetnie zdają sobie sprawę z ich znaczenia i coraz częściej sięgają po nowoczesne technologie, by jeszcze lepiej nimi zarządzać. Kafeteria jest takim narzędziem – docenianym przez obie strony: dział HR, który może wszystkie oferowane świadczenia skupić w jednym miejscu i pracowników, którzy lubią mieć wpływ na swoje benefity.

Kompendium HR ponownie pokryte złotem!

Kompendium HR po raz drugi ze złotą nagrodą w kategorii „Magazyn dla klientów B2B” w konkursie Power of Content Marketing Awards!

Eksperci Kompendium HR polecają: Czy HR zna swoją wartość?

Jak jest za HR-owymi kulisami? O kondycję polskiej branży Iga Pazio pyta Paulinę Basta.